Pałac w Chróstniku

   pałac chróstnik

  Pierwotnym założeniem obecnej budowli był zamek stanowiący siedzibę rodu von Brauchitsch już w końcu XIII wieku. Rodzina ta przebywała tu do 1637 roku. Od tego roku właścicielem posiadłości został Nicolaus von Haugwitz. Później pałac pozostawał w posiadaniu takich słynnych rodów jak: von Lucke, von Kottwitz, następnym włascicielem był książę Ferdynand – brat króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego. Inicjatorem budowy wspaniałej barokowej rezydencji, którą wzniesiono w latach 1723-1728, w miejscu wcześniejszego zamku, był ówczesny właściciel Chróstnika, pułkownik polsko-saksońskich wojsk królewskich, Georg Karl von Haugwitz. Natomiast autorem projektu pałacu i założenia parkowego był znakomity architekt legnicki pochodzenia szwedzkiego Martin Frantz z Rewla (obecny Tallin). Bogata architektura pałacu oparta jest na różnorodnych kompozycjach symetrycznych. Fasada frontowa podzielona jest na trzy partie, z których centralna, o trzech kondygnacjach jest cofnięta i wykończona tarasem na poziomie I piętra. Pod nim znajduje się, obramowany z ukośnie ustawionymi pilastrami, główny portal wejściowy o wykroju koszowym. Portal wejściowy na taras zwieńczony jest bardzo bogato zdobionym kartuszem herbowym. Partia centralna wykończona jest ozdobnym szczytem, zwieńczonym przerywanym łękiem i bocznymi spływami oraz wazonami. Całość tej części pałacu charakteryzuje się bogatym wystrojem i formą detali architektonicznych jak balustrady tarasu, pilastry, gzymsy, kartusz i fantazyjnie wygięte obdasznice. Symetryczny układ fasady centralnej podkreśla kompozycja podjazdu, ujętego balustradą i kamiennymi barokowymi latarniami. Dwie partie boczne, stanowiące skrzydła pałacu są znacznie skromniejsze. Nieco inny układ tworzy również symetryczna fasada parkowa, której część środkowa jest wysunięta z głównego korpusu. Z niej dodatkowo wysunięto trójosiowy ryzalit zwieńczony szczytem  architektonicznym, wzorowanym na szczycie fasady głównej. Na  piętrze znajduje się balkon, stanowiący zwieńczenie bogatego portalu o profilu koszowym z dwoma ukośnie ustawionymi pilastrami przechodzącymi w konsole podtrzymujące kamienną balustradę balkonu. Podobnie jak w fasadzie frontowej, symetrię podkreślają balustrady i rzeźby tarasów oraz schodów prowadzących do parku. Całość budowli przykryta była ceramicznym dachem mansardowym zdobionym poddaszowymi nadbudówkami oraz kominami o oryginalnych kształtach zwieńczonych gzymsami.

  W 1804 roku nowym włodarzem Chróstnika został hrabia Samuel Philip Gottfried von Schmettow. Zapoczątkował on ponad stuletnie panowanie tego rodu nad chrośnieńskimi dobrami. Kolejnym właścicielem obiektu został w 1907 roku Rochus von Luttwitz. Z jego to inicjatywy dokonano w latach 1908-1909 unowocześnienia pałacu dobudowując do północnej części oficynę kuchenną. Następnym posiadaczem majątku został von Schierstaedt (Schierstädt). Ostatnimi prywatnymi właścicielami pałacu od 1927 roku była rodzina von Klitzing i w ich posiadaniu pozostawał on do roku 1939, kiedy to rezydencję zaadoptowano na potrzeby rezerwowej kwatery Dyrekcji Kolei Państwowych z Wrocławia.

  Po wojnie do niezniszczonego obiektu wkroczyli Rosjanie. W pałacu urządzono szpital wojskowy (lazaret), a następnie zamieszkiwali go urzędnicy i oficerowie Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej z Legnicy. Na początku lat pięćdziesiątych ograbiony i podniszczony pałac przekazano Polakom, w którym do lat sześćdziesiątych miał siedzibę Centralny Ośrodek Szkolenia Kombajnistów Ministerstwa Rolnictwa. W roku szkolnym 1960/1961 zainaugurowano tu działalność szkoły rolniczej, którą w 1975 roku przeniesiono do nowo wybudowanego budynku, a w pałacu urządzono internat. W nocy 26 września 1976 r. pałac został strawiony przez ogień i od tamtej pory przez ponad 30 lat stopniowo popadał w ruinę. Jednak historia tej rezydencji nie została jeszcze definitywnie zamknięta. Od nowa zaczął ją pisać Pan Dariusz Miłek właściciel firmy obuwniczej CCC S.A. podejmując się restauracji tego wspaniałego obiektu. Prace renowacyjne trwają z pełnym rozmachem, więc w niedalekiej przyszłości należy się spodziewać wielkiego i wspaniałego finału. Pałac otoczony jest wspaniałym parkiem typu krajobrazowego. Obecnie park został gruntownie uporządkowany i w znacznym stopniu odtworzono jego pierwotny stan.